Thứ tư, 26/07/17

Còn khó khi thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường thương mại điện tử


Đó là ý kiến được chia sẻ tại Tọa đàm “Thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trong môi trường thương mại điện tử (TMĐT)” được tổ chức mới đây

Phát biểu tại buổi Tọa đàm, Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng cho rằng, môi trường thương mại có sức hút rất lớn với các nhà sản xuất, nhà kinh doanh và ngày càng có nhiều chủ thể tham gia. Bên cạnh những lợi ích không thể phủ nhận của TMĐT thì môi trường kinh doanh này cũng cho thấy những thách thức trong đó có vấn đề thực thi quyền SHTT.

Bà Nguyễn Như Quỳnh - Phó chánh Thanh tra Bộ KH&CN cho biết hiện nay, TMĐT giúp con người tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí nhưng mặt trái, chúng ta đang phải đối mặt với vấn đề xử lý xâm phạm và thực Cũng theo bà Quỳnh, thực tế, hành vi xâm phạm quyền SHTT trong môi trường TMĐT có thể chia làm 3 dạng hành vi: Xâm phạm quyền SHTT trong môi trường TMĐT, cạnh tranh không lành mạnh liên quan tới tên miền, quảng cáo hàng hóa xâm phạm quyền SHTT. Có thể xác định được hành vi xâm phạm, nhưng việc xử lý xâm phạm quyền SHTT không đơn giản do hiện còn một số khó khăn, vướng mắc như: doanh nghiệp chưa nhận thức được vấn đề; quy định pháp luật chưa hoàn thiện; khó xác định tổ chức, cá nhân vi phạm; khó khăn trong thu thập chứng cứ, xác định giá trị hàng hóa xâm phạm;... “Rất nhiều trường hợp các cơ quan chức năng nhận được thông tin, đến địa điểm được quảng cáo trên mạng thì không tìm thấy” - bà Quỳnh cho biết thêm.

Theo Phó Cục trưởng Cục SHTT Nguyễn Ngọc Lâm, thị trường TMĐT Việt Nam đang có quy mô khoảng 4 tỷ USD (gần 100.000 tỷ đồng). Trong đó, tỷ lệ sử dụng smartphone là trên 70%, ở các vùng nông thôn cũng lên đến trên 50%. Đặc biệt, tốc độ tăng trưởng thị trường TMĐT sẽ lên tơi 22% hàng năm, kỳ vọng sẽ đạt 10 tỷ USD trong 5 năm tới.

Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ TMĐT như trên, vi phạm trực tuyến trở thành một thách thức lớn cho tất cả các chủ thể quyền và các bên quan tâm khác. Các hoạt động bán giao dịch, quảng cáo, chào hàng trên mạng càng phát triển... Do đặc tính vô hình của quyền tác giả và phạm vi gần như vô hạn của Internet, các trang web cũng thường xuyên xuất bản các tác phẩm được bảo vệ quyền tác giả mà không có sự cho phép của chủ thể quyền...

Đặc biệt, nhu cầu phải có tên miền riêng đối với các nhà khai thác muốn thực hiện giao dịch trực tuyến cao, sự bùng nổ của Internet khiến cho các tên miền ngày càng trở nên có giá trị. Điều này dẫn đến hoạt động chiếm đoạt tên hoặc nhãn hiệu của các công ty nổi tiếng được mua trước dưới dạng tên miền để sử dụng, bán hoặc chuyển giao cho chủ doanh nghiệp diễn ra phổ biến hơn. Tuy nhiên, hoạt động này còn gặp khó khăn, vướng mắc do khó xác định tổ chức, cá nhân vi phạm; khó thu thập chứng cứ về yếu tố xâm phạm; khó xác định giá trị hàng hóa xâm phạm; lực lượng chức năng chưa có nhiều kinh nghiệm...

Để xử lý tình trạng trên, Cục SHTT đang bổ sung quy định pháp luật về sử dụng đối tượng quyền SHTT trong môi trường TMĐT, bổ sung quy định pháp luật coi thực thi quyền SHTT trong môi trường mạng lưới Internet như ở môi trường thực, bổ sung các chế tài thực thi trong môi trường giao dịch điện tử...

Đồng thời, Cục SHTT cũng khuyến cáo nếu phát hiện trường hợp người sử dụng mạng có hành vi vi phạm thông qua dịch vụ mạng, chủ sở hữu quyền có quyền thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) và đề xuất các biện pháp khắc phục cần thiết như xóa bỏ, hạn chế truy cập hoặc ngắt kết nối...Nếu không thực hiện các biện pháp cần thiết một cách kịp thời thì ISP phải chịu trách nhiệm liên đới đối với những thiệt hại bổ sung.

Nhìn nhận hệ thống pháp luật Việt Nam trong vấn đề SHTT, ông John Hill - quyền Phó đại sứ, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam chia sẻ, bảo vệ quyền SHTT là bảo vệ cho sáng tạo và đảm bảo các điều kiện để sáng tạo phát triển. Tại các nước ở Đông Á như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, mọi người rất tôn trọng quyền SHTT. Đó là lí do những quốc gia này phát triển. Ở Việt Nam, hệ thống pháp luật cũng tương đối đảm bảo trong việc bảo hộ quyền SHTT. Tuy nhiên, việc thực thi ngày càng trở nên khó khăn, khi những kẻ ăn cắp có thể bán sản phẩm ăn cắp một cách dễ dàng trên  mạng.

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu cũng đã nêu ra những kiến nghị và đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức của chủ thể quyền để các chủ thể quyền áp dụng các biện pháp bảo vệ, hợp tác với cơ quan chức năng có thẩm quyền để xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, việc bảo hộ quyền SHTT đầy đủ theo quy định của pháp luật sẽ có tác động tích cực khi khuyến khích được các hoạt động sáng tạo và bảo hộ thành quả của sự lao động sáng tạo. Thực thi hữu hiệu quyền SHTT là nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể, người tiêu dùng và xã hội, góp phần làm lành mạnh môi trường kinh doanh và thu hút các nguồn đầu tư vào các hoạt động sáng tạo.

Nguồn: Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, số9+10, T5/2017, tr 3-4

Số lượt đọc69