Thứ ba, 16/04/13

Mô hình truyền thông về rủi ro do biến đổi khí hậu hỗ trợ cho công tác thích ứng tại các cộng đồng ven biển và châu thổ tại Việt Nam


Nhà tài trợ: Trung tâm Phát triển Quốc tế Canada (IDRC), Canada

Các đối tác chính: Viện Quản lý và phát triển Châu Á, Viện Khoa học và Thủy lợi Miền Nam, Viện nghiên cứu chuyển đổi Xã hội và Môi trường, Văn phòng điều phối Biến đổi khí hậu Cần Thơ và Quy Nhơn và Trường Đại học Bách Khoa Đà nẵng.

Khởi động: từ tháng1/2012

Thời hạn: 3 năm, gia hạn tới 06/2015

Giám đốc Dự án: TS. Tạ Doãn Trịnh, Viện trưởng Viện Chiến lược Chính sách Khoa học và Công nghệ

Trưởng nhóm nghiên cứu Dự án: TS. Bạch Tân Sinh. Trưởng ban Chính sách Nhân lực và Hệ thống Tổ chức KH&CN, Viện Chiến lược Chính sách Khoa học và Công nghệ.

Giới thiệu

Tác động tiềm tàng của Biến đổi khí hậu đối với các khu vực ven biển và đồng bằng thấp trũng sẽ đưa Việt nam trở thành một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề nhất. Hơn nữa, các tác động không thể tránh khỏi của Biến đổi khí hậu có thể trở nên trầm trọng hơn do các quyết định kém hiệu quả và không hợp lý về phát triển đô thị. Điều này đặc biệt đúng khi các sự kiện khí hậu cực đoan như bão, lũ lụt hay hạn hán xảy ra. Trong khi những người dân địa phương biết rất rõ các các rủi ro khí hậu hiện tại cũng như mức độ phơi nhiễm với các rủi ro này thì họ thường không nhận thức được các vấn đề ở trong tương lai liên quan đến sự tác động tổng hợp của biến đổi khí hậu và phát triển đô thị. Các quyết định về thích ứng với Biến đổi khí hậu sẽ không chỉ được đưa ra bởi chính quyền địa phương mà còn bởi các hộ gia đình, các nhóm cộng đông và các doanh nghiệp tư nhân. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường nhận thức và thống nhất cách hiểu về các rủi ro từ lũ, bão, hạn hán và nước biển dâng khi điều kiện thủy văn thay đổi sẽ đặc biệt quan trọng để đảm bảo tính hiệu quả và phù hợp của các giải pháp thích ứng cả từ phía chính quyền và khu vực tư nhân đồng thời tăng cường vai trò của các cộng đồng dễ bị tổn thương nhất trong quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, các nhà khí hậu học chưa thực sự thành công trong việc chuyển tải các thông tin về biến đổi khí hậu và các yếu tố bất định đi kèm tới các nhóm đối tượng khác (như nhà lập kế hoạch, hoạch định chính sách, người dân, v.v). Vì vậy, việc xây dựng các công cụ, quy trình hỗ trợ cho việc truyền thông hiệu quả các thông tin chính xác về các rủi ro khí hậu, ýếu tố bất định và cho việc chia sẻ tri thức từ các nguồn khác nhau là thực sự cần thiết. Nó sẽ là cơ sở để hình thành một diễn đàn hỗ trợ cho tất cả quá trình ra quyết định liên quan đến thích ứng với Biến đổi khí hậu. Đây cũng chính là kỳ vọng của dự án này.

Tác động tiêm tàng của biến đổi khí hậu đến vùng ven biển và đồng bằng ở Việt Nam là rất lớn và ngày càng trở nên nghiêm trọng do tác động của sự phát triển đô thị. Lũ lụt và bão đưa đến những thách thức trong quản lý rủi ro từ công tác phát triển hệ thống cảnh bảo sớm phù hợp thông qua công tác chuẩn bị để lập chiến lược với các rủi ro trong tương lai. Các cam kết chính sách cấp cao về thích ứng với Biến đổi khí hậu ở Việt Nam mở ra những cơ hội ứng dụng các nghiên cứu về mô hình truyền thông rủi ro khí hậu được chính quyền địa phương phế duyệt.

Mục đích

Dự án hướng đến việc xác định các phương thức cải thiện và chia sẻ một cách  hiệu quả những hiểu biết về các rủi ro liên quan đến biến đổi khí hậu và phát triển cũng như các ýếu tố bất định giữa các bên liên quan, làm cơ sở hỗ trợ giảm thiểu rủi ro của những hiểm họa liên quan đến nước (như lũ, xâm nhậm mặn…) cũng như nâng cao năng lực thích ứng của các cộng đồng ven biển và châu thổ ở các thành phố Đà Nẵng, Quy Nhơn và Cần Thơ.

Cụ thể, dự án sẽ:

1. Đánh giá cách hiểu của các bên liên quan (bao gồm cả khu vực công và tư, các bên liên quan ở địa phương, cộng đồng) về các loại hình, mức độ và nguồn gốc của các rủi ro về nước liên quan đến biến đổi khí hậu cũng như của các ýếu tố bất định;

2. Hỗ trợ trao đổi giữa các bên liên quan khác nhau về hiểu biết của họ đối với các rủi ro và các yếu tố bất định cũng như cách thức ứng phó;

3. Xây dựng các công cụ để hỗ trợ quảng bá thông tin về các rủi ro liên quan đến biến đổi khí hậu, các ýếu tố bất định và các cơ chế thích ứng tiềm năng;

4. Thử nghiệm tính ứng dụng và tính hiệu quả của các công cụ, mô hình được xây dựng ở một số cộng đồng

5. Chia sẻ và cung cấp thông tin cho các nhà hoạch định chính sách cấp quốc gia nhằm cải thiện công tác truyền thông các rủi ro khí hậu và xa hơn là tăng cường hiệu quả của các chương trình thích ứng với biến đổi khí hậu.

Kết quả dự kiến

Dự án áp dụng cách tiếp cận học hỏi về truyền thông. Diễn đàn học hỏi truyền thông rủi ro được xây dựng ở mỗi thành phố sẽ ghi nhận tầm quan trọng của kiến thức chuyên gia cũng như những kiến thức dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, sự đa dạng trong mối quan tâm cũng như nhận thức  về rủi ro giữa các bên liên quan. Diễn đàn sẽ là nơi cùng hợp tác để thiết lập, thử nghiệm và đánh giá mô hình học hỏi chia sẻ truyền thông về rủi ro liên quan đến biến đổi khí hậu phù hợp với bối cảnh của mỗi thành phố. Bằng cách cung cấp những phương pháp truyền thông rủi ro BĐKH hiệu quả, những kết quả của Dự án sẽ đóng góp vào kế hoạch hành động thích ứng BĐKH của chính quyền thành phố. Dự án sẽ đóng góp vào những nỗ lực chung của Việt Nam và thế giới trong việc giải quyết các tác động của Biến đổi khí hậu với sinh kế của người dân và sự phát triển bền vững của đất nước./.

Số lượt đọc842