Thứ tư, 02/12/15

So sánh hiệp định TPP và WTO và khung phân tích tác động của TPP đến KH&CN


Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) là một Hiệp định thương mại tự do nhiều bên, thế hệ thứ ba. TPP có mục tiêu thiết lập một mặt bằng tự do chung cho các nước trong khu vực ảnh hưởng. TPP có cả tác động trực tiếp và gián tiếp tới KH&CN, bao gồm các lĩnh vực quản lý sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa dịch vụ, hàng rào kỹ thuật trong quản lý, trong kiểm dịch, mở cửa đối với các nền kinh tế ở mọi cấp độ đa dạng … đòi hỏi phải có cách nhìn nhận tổng thể và nghiêm túc để hiểu rõ và nắm bắt cơ hội phát triển.

Đề cập đến chủ đề nghiên cứu này tại Hội nghị “Kết quả nghiên cứu khoa học của Viện Chiến lược và Chính sách KH&CN năm 2015” ngày 01.12.2015, Ban Dự báo và Chiến lược KH&CN đã cử Bà Lương Thị Bình trình bày báo cáo khoa học “So sánh hiệp định TPP và WTO và khung phân tích tác động của TPP đến KH&CN”.

 
Cán bộ Lương Thị Bình trình bày báo cáo tại Hội nghị.

Đề cập đến kinh nghiệm các nước ứng xử đối với TPP, nghiên cứu này đã chỉ ra các quốc gia đã có các hành động hết sức chủ động và thực tế để nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của những giải pháp tận dụng cơ hội tham gia TPP để phát triển. TPP tác động toàn bộ kinh tế - chính trị - xã hội của một quốc gia, với một số lĩnh vực trực tiếp cụ thể như công nghệ ý tế hay sở hữu trí tuệ.

Việt Nam cũng đã có một số bước đi tích cực nhằm nắm bắt cơ hội TPP. Nghiên cứu này trích lời của Bộ trưởng KH&CN nói về tác động của TPP tới KH&CN: “có hai vấn đề KH&CN liên quan trực tiếp tới TPP là những yêu cầu đối với sở hữu trí tuệ và những yêu cầu đối với tiêu chuẩn, chất lượng hàng hóa”. Về sở hữu trí tuệ, TPP hình sự hóa các vi phạm liên quan đến SHTT, bảo hộ đối với dược phẩm trong đó gay cấn nhất là bảo hộ cơ sở dữ liệu thử nghiệm, vấn đề liên quan tới nông hóa phẩm. Về lĩnh vực tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa, TPP có các yêu cầu về bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, thông quan ở các cửa khẩu.

Nghiên cứu đề xuất khung phân tích logics, với các tác động của TPP liên quan và những vấn đề đặt ra cho KH&CN như:

- Chính sách NC&PT

- Chuyển giao công nghệ

- Quản lý sở hữu trí tuệ

- Quản lý tiêu chuẩn – chất lượng

Các ý kiến trao đổi tại Hội nghị tập trung góp ý hoàn thiện Khung phân tích logic của nhóm nghiên cứu, theo hướng chi tiết hóa và cơ sở lý luận của các hành vi ứng xử từ quan điểm của nhà nghiên cứu về chiến lược và chính sách KH&CN.

Nghiên cứu kỳ vọng xây dựng được khung vấn đề tổng thể để Việt Nam có các ứng xử phù hợp về KH&CN dưới tác động của việc gia nhập TPP./.

Thu Hường
Số lượt đọc2697