Thứ tư, 02/12/15

Một số vấn đề đặt ra nhằm khuyến khích thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm phát triển công nghệ cao, công nghệ mới ở Việt Nam


Đầu tư mạo hiểm (ĐTMH) là một hình thức đầu tư vốn đóng một vai trò quan trọng ở nhiều quốc gia trên thế giới trong việc thúc đẩy các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ cao, công nghệ mới (CNC, CNM). Trong những giai đoạn đầu phát triển của thị trường vốn, và đặc biệt để tạo điều kiện thúc đẩy các lĩnh vực khoa học và công nghệ (KH&CN) được nhà nước ưu tiên phát triển, vai trò hỗ trợ, định hướng của nhà nước được xem là cần thiết.

Đề cập đến chủ đề nghiên cứu này tại Hội nghị “Kết quả nghiên cứu khoa học của Viện Chiến lược và Chính sách KH&CN năm 2015” ngày 01.12.2015, ThS. Nguyễn Thanh Tùng, Ban Chính sách đổi mới và Phát triển Thị trường công nghệ đã trình bày báo cáo khoa học “Một số vấn đề đặt ra nhằm khuyến khích thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm phát triển công nghệ cao, công nghệ mới ở Việt Nam ”.


ThS. Nguyễn Thanh Tùng báo cáo tại Hội thảo.

Trình bày tại báo cáo, ThS. Nguyễn Thanh Tùng cho biết trên thực tế, ở Việt Nam hiện nay đã có một sổ quỹ đầu tư như của nước ngoài như IDG Venture, Quỹ Mekong Capital, Vina Capital, Dragon Capital, Cyber Agent hoạt động theo Luật Chứng khoán. Xét về mục đích và phương thức hoạt động, các quỹ này có thể được gọi là các quỹ ĐTMH. Trên thực tế, thực trạng phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm ở Việt Nam hiện nay cho thấy, phần lớn các quỹ đầu tư mạo hiểm đều đầu tư vào các công ty đã phát triển ổn định, có tốc độ tăng trưởng nhanh và tính thanh khoản cao, hoặc đã niêm yết trên thị trường chứng khoán hoặc đang ở giai đoạn đầu thực hiện quá trình cổ phần hóa và đã hoạt động từ 2 năm trở lên. Lĩnh vực chủ yếu được các quỹ đầu tư quan tâm là: bất động sản, thương mại điện tử, truyền thông giải trí, mạng xã hội. Rất hiếm trường hợp các quỹ này đầu tư vào các doanh nghiệp ở giai đoạn đầu khởi nghiệp. Điều này càng góp phần khẳng định vai trò quan trọng của Nhà nước trong thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm nhằm phát triển công nghệ mới, công nghệ cao, hiện thực hóa mục tiêu phát triển KH&CN trong những năm tới.

Gần đây, Bộ KH&CN đã có nhiều nỗ lực trong việc huy động các tổ chức, cá nhân đóng góp xây dựng quỹ Khởi nghiệp KH&CN Việt Nam theo mô hình của Thung lũng Silicon. Tuy nhiên, xét về mục đích hoạt động, Quỹ Khởi nghiệp KH&CN đăng ký là quỹ xã hội, phi lợi nhuận lại khác xa so với với mục đích của loại hình quỹ ĐTMH là tối đa hóa lợi nhuận. Mặt khác, cho đến nay Việt Nam vẫn chưa có cơ sở pháp lý thống nhất quy định thành lập và hoạt động của quỹ ĐTMH nên về mặt pháp lý các quỹ này chưa thể chính thức được gọi là các quỹ ĐTMH.

Dựa trên những phân tích về tính chất đặc thù của loại hình ĐTMH, những hạn chế về môi trường chính sách của Việt Nam, tác giả cho rằng, Nhà nước cần thể hiện rõ hơn vai trò của mình thông qua việc tạo dựng hành lang pháp lý cho việc thành lập và hoạt động của các quỹ ĐTMH, đồng thời áp dụng chính sách khuyến khích đổi với các quỹ ĐTMH tham gia đầu tư phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp trong các lĩnh vực CNM, CNC.

Ngoài việc tạo hành lang pháp lý chung, Nhà nước có thể đóng vai trò là một đối tác đầu tư cùng với các nhà đầu tư tư nhân vào các doanh nghiệp khởi nghiệp CNM, CNC mà Nhà nước quan tâm. Liên kết có thể thông qua hai hình thức: (i) Nhà nước tham gia góp vốn vào các quỹ đầu tư mạo hiểm do tư nhân thành lập; (ii) Nhà nước góp vốn cùng đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ mới, công nghệ cao đã được Quỹ ĐTMH tư nhân lựa chọn đầu tư.

Trong những năm gần đây, việc khuyến khích tư nhân thành lập hoặc liên kết với Nhà nước thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm đối với hoạt động nghiên cứu phát triển công nghệ mới, công nghệ cao được coi là nhiệm vụ và giải pháp nhằm đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý, phương thức đầu tư và cơ chế tài chính cho khoa học và công nghệ./. 

Thu Hường
Số lượt đọc1283